Rondom Gees

Zaterdag 20 april 2019

Artikelen

The Pebok Model De Luxe 350 CC uit 1903

Dit model is een zogenaamde Zijklep Snuffel ????? wat vrij ongebruikelijk is voor die jaren. Het motornummer is 382 en het framenummer 7174. De motor werd nieuw gekocht in 1903 door George Wright uit Egham in Surrey bij de Basement Workshop, Leadenhall Street, London EC. Deze informatie is te vinden in zijn aanmeldingsformulier voor een pionierscertificaat, dat hij aanvroeg in 1953.
De Pebok heeft in 1908 als kenteken P 690 gekregen. Daarvoor had hij een ander kenteken, maar dat is in 1908 gezet op de nieuw gekochte auto. Volgens de informatie op het aanmeldingsformulier is er regelmatig mee gereden tot 1908. Daarna is de motor in de schuur terecht gekomen en nog maar sporadisch gebruikt door de heer Wright. Bij het aanmeldingsformulier voor het certificaat zaten ook 2 foto’s van de Pebok zoals hij er rond 1950 bijstond.

De Pebok werd samengesteld in Londen bij The Pebok Motorcycle Compagny, welke was gevestigd in 96 Leadenhall Street. Het motorblok werd hoogstwaarschijnlijk gekocht in België bij de C.C.M. Compagnie: Compagnie Construction Mechanique in Antwerpen. De naam Pebok komt waarschjnlijk van de eigenaars van de Pebok Motorcycle CO, te weten George Petry en John Robin Bowick (PE BO K). De Pebok lijkt sprekend op de BROWN motorfietsen van 1902/1903 en het blok lijkt op dat van de Ascot.

Er werd flink aan de weg getimmerd in 1903, want The Pebok Motor-cycle Company plaatste in “The Motor and Motorcycling” van 1903 al volledige pagina’s met advertenties. Ook staat The Pebok in diverse boeken uit die jaren uitvoerig beschreven. Daarin werd met name de hoge standaard van afwerking en efficiëntie genoemd. Door de eigenaren van een Pebok werden de rijprestaties geroemd. 
Model De Luxe kostte 38 pond. Deze was voorzien van Dunlop banden, extra lange kleppen en Bowden rem. Dit model was een extreem goede bergbeklimmer. Hij is voorzien van een staande snuffelklep en de carburateur is een Longuemare Type E. 
In 1904 werd een nieuw model gelanceerd dat voor het eerst te zien was op de STANLEY show in Londen in november 1903. Dit model was zwaarder (500 cc) en had “mechanically operated sidevalves”. 
Ik kom in de oude tijdschriften van  “The Motorcycling en Motor”  veel advertenties tegen, ook in de rubrieken van 2de hands goederen, waarin complete Pebok motoren of onderdelen aangeboden worden.  Ook heb ik ingezonden stukken van eigenaren gevonden, die vragen hadden of problemen tegenkwamen en deze dan via het blad probeerden beantwoord te krijgen. Echter, nergens kom ik een tweede rijdende Pebok tegen. Wel hebben wij nog een nieuw carter (leeg). De gebroeders Haanen hebben ooit een blok gevonden op een markt in Nethley Marsh. Deze was in een zeer slechte staat. 

Waar zijn ze allemaal gebleven???    

Op 26 februari 1973 is de Pebok verkocht aan Eddy Renham, te Egham, Surrey, timmerman van beroep. Hij heeft de motor goed rijdend gemaakt en er diverse ritten mee gereden. In 1979 heeft hij de motor doorverkocht aan zijn collega Peter Manester. Renham had voor de verkoop bij veilinghuis Christie’s  geïnformeerd naar de waarde van de motor. In het dossier zit een brief waarin staat dat de waarde toen (1979)  geschat werd op 1500 – 2000 Engelse ponden. Hij heeft de motor niet geveild, maar verkocht aan zijn collega. 
Deze Peter Manester had meerdere motorfietsen en reed hier ook mee. Hij heeft in 1981- 1982-1983 en 1984 de Pionierrun met de Pebok gereden. (programmaboekjes zijn in mijn bezit). Tussendoor heeft hij nog meegereden in een parade door Londen van 21 mijl, waarbij de route liep via Piccadilly Circus, Battersea Park en Westminster Bridge. Hij was er van overtuigd dat de Pebok de enige overlevende motorfiets van dit merk was. 

Door het meerijden in de Parade en de grote publiciteit er omheen leverde dit wel onderdelen van heel oude motorfietsen op, waaronder een nieuwe carter van een Pebok, die bij iemand in Londen in een schuur lag.  Dit zit nu nog bij de motorfiets. 
Ginus Sloots uit Borger, die in die jaren veel met Jan Lanting, Willem Pol, Frits Dijkslag en Johan Beenen de Pionierrun reed van Londen naar Brighton, zag de Pebok in de editie 1984 van deze Run  voor het eerst.  Hij vond het een interessante motorfiets . Ginus heeft tijdens deze run met Peter Manester opgereden en was verbaasd over het gemak waarmee de Pebok over de heuvels reed. Maar de motor was toen nog niet te koop. Later dat jaar was de motor wel te koop, maar voor heel veel geld.
Manester kwam in 1985 naar De HorsePower Run. Ginus heeft daar voorgesteld dat Peter Manester het kenteken los van de motor in Engeland ging verkopen. Daardoor werd de Pebok betaalbaarder. Peter had dan een betere deal door de motor en het kenteken apart te verkopen. 

Toen na een paar maanden het telefoontje kwam dat het kenteken verkocht was, is Ginus samen met Arie Vermeulen naar Cranleigh gereden en heeft de Pebok gekocht. De motor moest voor vervoer uit elkaar gehaald worden, want hij moest mee in de kofferbak van een VW Golf!! Dat was veel werk, maar achteraf wel goed. Het tweetal werd in Oostende aangehouden door de douane, die wel erg nieuwsgierig was naar de herkomst van de onderdelen. Ze antwoordden dat ze het voor een zacht prijsje hadden gekocht in Londen op Porto Bello Road. Daarop mochten ze doorrijden en hoefden ze geen invoerrechten te betalen. Ginus heeft in 1986 en 1987 de HorsePower Run gereden. Omdat de motor toch te hoog bleek en hij er niet meer veilig mee kon rijden, is de Pebok verkocht aan Guus Goewie, die er in 1988, 1989, 1995 en 1997 de HorsePower Run mee reed. In 2006 konden wij de motorfiets kopen. Het is een uitstekend rijdende motorfiets en we hebben er al veel ritten mee gereden, o.a. ook twee Anglo Dutch Rally’s, waarbij de Pebok als winnaar uit de bus kwam bij verschillende klassen: Geert de Boer: beste rijder allround, Roel van Maarseveen: beste Nederlandse rijder. 

Ook dit jaar wordt de motorfiets weer ingezet, met als berijder Phillip Tooth, ex-hoofdredacteur van de “Classic Motorcycle” en nu journalist voor diverse motorbladen over de hele wereld. De Pebok is een makkelijk te berijden motorfiets met een uitstekende wegligging. De 2 ¾ HP, ongeveer 350 cc, geeft behoorlijk power en rijdt gemakkelijk 36 km. per uur. De inlaat en uitlaatklep bevinden zich buiten de cilinder, waardoor oververhitting wordt voorkomen.

De hendels op de tank: Linksvoor een hendel die is aangesloten op de uitlaat. Deze geeft veel lawaai als hij wordt geopend. Dit was om de beesten te waarschuwen, ook wel “paardenklep” genoemd. De hendel linksachter op de tank is voor de carburateur, de hendel rechtsvoor is om de ontsteking te regelen. Rechtsachter is de gashendel. Dan zit er op het stuur rechts een kleplichter en het rechterhandvat is voorzien van een contactbreker. Er zitten diverse remmen op de Pebok (3 stuks), waarbij gebruik van de voorrem af te raden is. De benzinetank bestaat uit een gedeelte voor benzine. Er kan een klepje opengeschoven worden, hierachter zit de batterij, de condensator en de bobine en een stukje tank is in gebruik als oliereservoir. 

Februari 2019, 

Roel van Maarseveen